Waarom AI (vaak) beter is dan een menselijke schrijfcoach

De meeste schrijvers gaan ervan uit dat een menselijke schrijfcoach altijd betere feedback geeft dan AI. Maar klopt dat wel? AI is niet overal beter in. En een mens ook niet. Maar op bepaalde cruciale vlakken rondom feedback op teksten wint AI gewoon.

Altijd beschikbaar, geen wachttijd

Ben je aan het schrijven, dan kan inspiratie zomaar toeslaan. Je voelt je energiek, weet precies wat je wilt schrijven, voelt enthousiasme.

Maar zo’n inspiratiepiek houdt zich niet aan kantooruren. Je hebt een eureka-moment om 11 uur ’s avonds. Je begint te schrijven. En zondagochtend begin je te twijfelen aan wat je hebt geschreven.

Vóór AI kon je, als je feedback wilde op wat je had geschreven, een menselijke schrijfcoach inhuren. Dan moest je een afspraak maken. Wachten op een reactie.

Dan het duurde dagen of weken voordat je die feedback zou krijgen. Tegelijkertijd wil je door met je schrijfwerk. Je wil je manuscript, verhaal of tekst af krijgen.

Het is al zwaar genoeg en je wil niet zitten wachten, zeker niet als je geïnspireerd bent.

Met AI krijg je feedback op precies het moment dat je het nodig hebt. Als je geïnspireerd bent maar begint te twijfelen over de richting of de kwaliteit – wat het ook is waar je onzeker over bent – dan breekt wachten op feedback je flow.

Met AI weet je meteen wat niet goed werkt, wat wel werkt, en doorgaan. Het versnelt en verbetert je schrijfproces op een manier die voorheen ondenkbaar was.

Nooit moe, nooit een slechte dag

Menselijke coaches kunnen moe zijn, Ze kunnen last hebben van verminderde concentratie en van stemmingswisselingen.

Oftewel: de feedback die een menselijke schrijfcoach je geeft, hangt deels af van hoe je coach zich die dag voelt.

Natuurlijk zal een goede coach altijd goede tot zeer goede feedback leveren. Maar de mentale en lichamelijke toestand beïnvloeden het resultaat.

AI levert elke keer consistente kwaliteit. Het hoeft zich niet te haasten omdat er andere klanten wachten.

En een AI heeft geen last van afnemende aandacht aan het einde van een lange werkdag. Dat is niet onbelangrijk.

Je tekst verdient dezelfde scherpte, of je die nu om 9 uur ’s ochtends of om 9 uur ’s avonds instuurt.

Alle kennis direct beschikbaar

Nu wil ik geenszins de indruk wekken dat een menselijke coach minder is dan AI. Absoluut niet. Er zijn dingen waar een menselijke schrijfcoach in uitblinkt die AI nooit zou kunnen.

Bijvoorbeeld: een holistisch overzicht aan de hand van kennis van de eigen cultuur, een referentiekader, eigen ervaringen, simpelweg weten hoe het leven werkt. Gecombineerd met expertise is dat enorm waardevol.

Maar AI heeft toegang tot schrijftheorie, stijlgidsen, genreconventies – alles tegelijk, klaar om gebruikt te worden wanneer nodig.

Je hebt dan niet te maken met ‘o, even nadenken’ of ‘dat weet ik niet uit mijn hoofd’. AI schakelt moeiteloos tussen journalistieke schrijfprincipes, fictie en academische conventies om maar wat te noemen.

Je hoeft alleen maar te zeggen waarvoor je het nodig hebt, en AI schakelt over en past alle kennis toe waarop het is getraind.

Natuurlijk zit er een grens aan de kennis van AI, maar dat geldt ook voor een mens. De kennis van grote taalmodellen zoals ChatGPT, Gemini en Claude is enorm.

Deze zogeheten LLM’s zijn getraind op miljoenen tekstvoorbeelden. Geen mens komt ooit bij die kennis in de buurt.

Je hoeft niet te zoeken naar een coach die toevallig jouw niche begrijpt. AI is als een schrijfcoach die een andere pet kan opzetten afhankelijk van de niche en daar direct heel goed in is.

Feedback op een thriller vereist andere kennis dan feedback op een sollicitatiebrief. AI beheerst beide.

Patroonherkenning op schaal

Een menselijke coach kan bepaalde patronen in je schrijfwerk herkennen. Maar de cognitieve belasting is beperkt. Na vijftg pagina’s verslapt de aandacht.

Details glippen erdoorheen. Een mens kan simpelweg geen heel manuscript in zijn hoofd houden en tegelijk scannen op terugkerende problemen.

AI kan bepaalde negatieve patronen analyseren en opsporen met veel meer nauwkeurigheid dan een mens ooit zou kunnen.

Het zou een fout die het op pagina 6 vindt net zo gemakkelijk op pagina 386 kunnen. En alle pagina’s ertussenin. Gebruik je bepaalde woorden te vaak?

Ontbreekt er variatie in je zinslengtes? Herhaal je steeds dezelfde woorden in je dialogen? AI pikt deze dingen consistent op, van de eerste tot de laatste pagina.

En AI herkent niet alleen patronen, het onthoudt ze ook. Dus als je je volgende hoofdstuk instuurt, kan het je vertellen of je jezelf hebt verbeterd of bent teruggevallen in oude gewoontes.

Een fractie van de kosten

Een goede menselijke schrijfcoach kan enorm waardevol voor je zijn, maar daar hangt een prijskaartje aan. De realiteit is dat ergens tussen de 50 en 150 euro per uur betaalt.

Een volledig traject, afhankelijk van de omvang van je tekst, begint al snel bij 500 en kan oplopen tot enkele duizenden euro’s voor een groter manuscript.

Voor veel hobbyschrijvers is dat simpelweg onbereikbaar.

Als je een professionele schrijver bent met een uitgever, heb je waarschijnlijk een redacteur die door de uitgever wordt ingezet.

Maar voor de meeste mensen geldt dit niet. Als je een ongepubliceerde auteur bent, zoals 99 procent van iedereen die graag schrijft, is het inhuren van een schrijfcoach waarschijnlijk de grootste drempel, ook al zou je er enorm van kunnen profiteren.

AI-tools bieden onbeperkte feedback voor slechts 20 euro per maand. Je kunt zelfs de gratis optie gebruiken, die werkt ook al behoorlijk goed.

Daarmee heeft AI feedback op teksten gedemocratiseerd. Anders gezegd: professionele feedback is niet langer voorbehouden aan mensen die het kunnen betalen.

Twee sessies met een coach kosten je al snel evenveel als een heel jaar onbeperkte AI-feedback met een abonnement van 20 euro op Claude, Gemini of ChatGPT.

Dit opent dus de deur voor schrijvers die anders nooit feedback zouden krijgen. 

Simpelweg omdat ze het niet kunnen betalen. Of omdat ze niet zoveel geld willen uitgeven omdat ze het gevoel hebben dat ze niet goed genoeg zijn voor professionele feedback.

Of omdat ze te verlegen zijn om hun tekst in te sturen op het moment dat ze het nodig hebben.

Wat dit betekent voor je schrijfproces

AI vervangt de menselijke coach niet. Er zal altijd een plek zijn voor menselijke schrijfcoaches. Maar AI vult cruciale gaten.

In een ideale wereld zou je de combinatie gebruiken: AI voor dagelijkse feedback en een menselijke coach voor diepere begeleiding op momenten die er echt toe doen.

Voor veel schrijvers is AI-feedback genoeg om flink te groeien – genoeg om je manuscripten op een dusdanig niveau te krijgen dat je sneller in aanmerking komt voor een contract bij een uitgever.

De drempel is weg. Er zijn geen excuses meer om feedback op je schrijfwerk te vermijden.

Dat AI een robot is maakt het makkelijker om je werk in te sturen

Naast de democratisering van feedback op schrijfwerk is dit waarschijnlijk het belangrijkste aan AI-feedback: je tekst naar AI sturen maakt het veel makkelijker om feedback te ontvangen en te accepteren.

Omdat het geen mens is, heb je als schrijver geen last van eventuele sociale angst die daarbij kan komen kijken, zoals gevoelens van schaamte en verlegenheid.

Het is geen mens die over je oordeelt zoals een mens dat zou doen. Dit maakt het zoveel makkelijker om je tekst daadwerkelijk in te sturen en de kritiek te accepteren.

Waar het allemaal op neerkomt is dit: nee, AI is niet altijd beter dan een menselijke schrijfcoach. Maar het heeft wél grote voordelen.

De beste feedback is de feedback die je daadwerkelijk ontvangt.

Met AI kun je eindelijk snel en betaalbaar uitstekende feedback krijgen op je schrijfwerk. Zo kun je als auteur sneller groeien dan ooit tevoren.