Bedenk een verhaallijn waarin elke keuze iets veroorzaakt

Je kunt drie interessante gebeurtenissen bedenken zonder dat je daarmee een verhaal hebt. Misschien is elk onderdeel hartstikke boeiend, maar waarom volgen ze eigenlijk op elkaar? Als het antwoord alleen ‘en toen’ is, heb je een verzameling gebeurtenissen, geen plot.

Een verhaallijn bedenken wordt vaak uitgelegd als het verzinnen van een begin, een midden en een einde. Dat helpt bij de indeling van je verhaal, maar niet bij het verband tussen de gebeurtenissen. Een plot krijgt pas kracht als personages door hun keuzes problemen oproepen die ze daarna moeten oplossen. Oftewel: wat eerst een oplossing leek, wordt het volgende obstakel.

Voorbeeld: Een vrouw verbergt een brief waarin staat dat haar vader vóór vrijdag moet bevestigen dat hij een nieuwe woning wil huren. Ze wil niet dat hij verhuist. Omdat hij de brief niet ontvangt, reageert hij niet op tijd en gaat de woning naar iemand anders. Wanneer hij de verhuurder belt, hoort hij dat de brief wel degelijk is bezorgd. Hij vraagt zijn dochter, die altijd de post sorteert, wat ermee is gebeurd. Nu moet ze kiezen: vertellen dat ze de brief heeft verborgen of haar vader laten geloven dat de brief is zoekgeraakt.

In de schrijfoefening hieronder schrijf je geen synopsis en ook geen afgerond verhaal, wel ‘bouw’ je een kleine keten van oorzaak en gevolg. Je moet namelijk kunnen aanwijzen waarom de tweede gebeurtenis zonder de eerste niet zou plaatsvinden. En de derde niet zonder de tweede.

Lees de opdracht hieronder. Onderaan kun je je drie eigen fragmenten samen indienen (dus in één keer) voor feedback op de vier beoordelingscriteria.

Je hoeft alleen maar je tekst in de widget onderaan deze pagina te plakken en op “beoordeel mijn oefening” te klikken. Je hebt geen account nodig.

Gevorderde oefening: Drie pogingen, steeds een groter probleem

Schrijf drie opeenvolgende fragmenten van elk ongeveer 120 woorden over één personage dat een concreet probleem probeert op te lossen. In fragment 1 maakt het personage een keuze die op korte termijn helpt, maar een nieuw probleem veroorzaakt. In fragment 2 probeert het dat nieuwe probleem op te lossen en maakt het de situatie ingewikkelder. In fragment 3 wordt het personage gedwongen tot een keuze die aan het begin niet nodig was geweest. Gebruik geen toevallige rampen, onverwachte erfenissen of onbekende redders om de keten vooruit te helpen. Maak tussen de fragmenten de oorzaak-gevolgrelatie steeds zichtbaar in de handeling zelf. Zet boven elk fragment een nummer.

• Omvang: 3 × ongeveer 120 woorden
• Duur: 1 uur

Leerdoel

Oefenen met een causale verhaallijn waarin de beslissingen van één personage de volgende problemen voortbrengen en de inzet gaandeweg verandert.

Beoordelingscriteria

• Oorzaak: elk nieuw probleem is aantoonbaar het gevolg van een eerdere keuze en niet alleen een volgende gebeurtenis.
• Handelingskracht: het personage neemt zelf beslissingen die de ontwikkeling van de verhaallijn bepalen.
• Escalatie: de gevolgen worden steeds moeilijker te ontwijken of vragen een zwaardere keuze.
• Samenhang: de drie fragmenten vormen samen één begrijpelijke keten zonder uitleg van een ontbrekend verhaal.

Schrijf nu drie opeenvolgende fragmenten van ongeveer honderdtwintig woorden. Zorg dat iedere poging tot een oplossing te komen het volgende probleem veroorzaakt.

Plak de drie fragmenten achter elkaar in de widget. ViaScripta kijkt naar oorzaak, handelingskracht, escalatie en samenhang. Je hebt geen account nodig.

Bekijk ook de andere schrijfoefeningen op ViaScripta.