Ruud Hollander: “De eerste selectie gaat op gevoel”

Opdrachtgevers van De Biograaf vragen geregeld of Ronald Giphart hun boek zelf wil schrijven. Ruud Hollander koppelt hem en andere schrijvers met zijn uitgeverij aan opdrachtgevers die een biografie, een bedrijfsportret of een ander boek willen laten maken.

Op jullie site staat dat jullie de schrijvers in je netwerk bijna allemaal persoonlijk kennen. Wat voor netwerk is dat, en hoe hebben jullie het opgebouwd?

Dat netwerk bestaat uit alle schrijvers die we inmiddels persoonlijk kennen. Ronald kent veel literaire schrijvers, die komt hij bij allerlei gelegenheden tegen. Ik was vroeger hoofdredacteur van diverse grote tijdschriften (onder andere Rails, Psychologie Magazine, Hollands Diep, Vrij Nederland) en ken vooral schrijvers uit de journalistieke en wetenschappelijke hoek.

Wat moet een schrijver kunnen voordat je hem een biografie toevertrouwt?

Dat is totaal afhankelijk van de opdracht. Zo gaan niet al onze biografieën over mensen, soms zijn het ook bedrijfsportretten. We hebben onlangs zelfs een boek gemaakt over een restaurant, inclusief alle recepten. Belangrijk is dat iemand zijn vak verstaat en een gouden pennetje heeft. Maar je moet ook plezierig kunnen samenwerken. Je stelt je wel in dienst van een opdrachtgever.

Jullie noemen het de kunst om precies de juiste schrijver en de juiste vorm te vinden. Hoe bepaal je wie bij welk verhaal past?

De eerste selectie gaat op gevoel. Maar uiteraard maken de schrijver en de opdrachtgever eerst ook uitgebreid kennis. Soms stellen we meerdere auteurs voor van wie wij denken dat ze geschikt zouden kunnen zijn. En dan beslist de opdrachtgever.

Hoeveel vrijheid heeft een schrijver in de vorm van zo’n boek?

Heel veel vrijheid. Vaak werken we met Ronald Giphart. Hij moet achter de inhoud van een boek kunnen staan en er trots op kunnen zijn. En dat geldt ook voor de andere schrijvers met wie we werken.

Wat doe je als het tussen de schrijver en de hoofdpersoon niet klikt?

We gaan pas aan de slag als er een klik is tussen een schrijver en de opdrachtgever en het is eigenlijk nog nooit voorgekomen dat daar tijdens het proces verandering in kwam. Mocht dat wel zo zijn, dan rekenen we op de professionaliteit van de auteur.

Welk boek uit jullie fonds zou je iemand laten lezen die wil weten wat jullie doen, en waarom dat boek?

Poeh! We hebben inmiddels zoveel boeken gemaakt! Een prachtig lees- en kijkboek over drie mannen die een eigen bedrijf in windmolens begonnen. Een biografie over Ad Schaap, CEO van restaurantketen De Beren. Een boek waarvoor we topmensen in hun vak interviewden over zelfontwikkeling. Een liber amicorum voor Bouwend Nederland over Maxime Verhagen. Een boek over het Utrechtse restaurant Madeleine… Ik zou zeggen: lees die allemaal!

Wanneer zeg je nee tegen een opdracht?

We zeggen nee als we zelf geen klik voelen met een opdrachtgever. Dat is al een aantal maal gebeurd. Een biografie maken is een intensief proces en voor ons is een voorwaarde dat we daar plezier aan beleven. We willen het oprecht leuk hebben met de mensen voor wie we werken. En we willen het interessant vinden wat ze doen.
Daarnaast moeten we achter de inhoud kunnen staan. We zijn weleens benaderd door een fabrikant van vitaminepreparaten die in een boek wilde uitleggen welke ziektes zijn producten allemaal kunnen voorkomen. Dat voelde voor ons niet goed.

Wat doe je als een schrijver een manuscript inlevert dat niet goed genoeg is?

We houden tijdens het schrijven altijd een vinger aan de pols, dus een heel manuscript dat niet goed genoeg is komt gelukkig nooit voor. Het gaat dan om hoofdstukken of passages die beter kunnen. Dan gaan we in gesprek en geven we aan hoe het volgens ons beter kan.

Hoeveel zeggenschap heeft de hoofdpersoon over de tekst?

Ons uitgangspunt is: een schrijver krijgt alle ruimte om het verhaal op zijn of haar manier te vertellen, maar er komt niets in het boek dat de opdrachtgever niet wil. Dat lijkt me logisch.

Jullie geven ook boeken uit over bedrijfsgeschiedenissen, voor de medewerkers. Wat moet een schrijver bij zo’n boek anders doen dan bij een biografie?

Een corporate biography vereist niet echt een andere aanpak. Al is het alleen maar omdat een bedrijf gevormd wordt door mensen. Het gaat erom dat je nieuwsgierig bent naar een organisatie, de sleutelfiguren, de medewerkers, en hun geschiedenis. En dat je dat verhaal op een meeslepende manier op papier kunt zetten.
Het is wel fijn als je een beetje een gevoel hebt voor de branche waarin het bedrijf opereert. Zo heeft Ronald al best veel boeken geschreven over horeca-bedrijven.

Wat raad je iemand aan die het verhaal van zijn familie wil laten opschrijven, en waarom?

Vraag je eerst af: voor wie maak ik het boek? Als je doelgroep een professioneel, goed geschreven en tot in de puntjes verzorgd boek verwacht, bel dan ons. Als het alleen voor jezelf en wat intimi bestemd is, dan zou ik overwegen om het zelf te doen.