Schrijf één beschrijving en je weet of je toont of vertelt

Je kunt alle emotiewoorden uit je tekst halen en nog steeds vertellen. Want sjofel, troosteloos en onaangenaam lijken waarnemingen, maar het zijn toch heus oordelen. En in je eigen tekst vallen ze niet op, want voor jou is dat gewoon hoe die plek is. Met deze oefening zie je of het in jouw beschrijving gelukt is. Je kunt namelijk direct feedback krijgen.

Dat je moet tonen in plaats van vertellen, weet je waarschijnlijk wel. Niet dat Linda boos was, maar haar handen die trillend op tafel lagen. Dat advies vind je overal en het klopt, alleen gaat het bijna altijd over emoties. Dat is dus precies waar veel schrijvers vastlopen.

Voorbeeld: je hebt nergens geschreven dat je verteller de plek maar niks vindt, maar staan er misschien toch ergens woorden als sjofel of troosteloos?

Je denkt van niet, want die woorden voelen tenslotte als een beschrijving. En je eigen tekst zo objectief mogelijk beoordelen is heel moeilijk, zeker als je de techniek nog aan het leren bent.

In de oefening hieronder beschrijf je een ruimte zonder één oordelend woord, en weet de lezer aan het eind toch wat de verteller ervan vindt. Daarna kijkt ViaScripta ter plekke of dat werkt.

Je vindt eerst de instructies. Daarna kun je de oefening zelf maken en direct feedback ontvangen.

Plak je tekst in de widget onderaan deze pagina. Een account is niet nodig.

Gevorderde oefening: Beschrijven zonder één oordeel

Beschrijf een ruimte en de persoon die er zit, zonder één waarderend of oordelend woord te gebruiken. Geen sjofel, geen gezellig, geen vreemd, geen indrukwekkend. Toch moet de lezer aan het eind weten wat de verteller van die ruimte en die persoon vindt. Dat oordeel zit in wat je noemt en wat je weglaat, niet in hoe je het noemt.

• Omvang: 350 woorden
• Duur: 1 uur

Leerdoel

• Oefenen met het onderscheid tussen waarneming en oordeel, waarbij de houding van de verteller blijkt uit de selectie van details in plaats van uit waarderende woorden

Beoordelingscriteria

• Oordeelvrij: er staat nergens een woord dat een waardering uitspreekt
• Standpunt: de lezer weet aan het eind toch wat de verteller ervan vindt
• Selectie: het oordeel zit in de keuze van wat er wordt genoemd en in welke volgorde
• Zelfstandigheid: de beschrijving staat op zichzelf, ook zonder verhaal eromheen

Schrijf zelf een beschrijving volgens de opdracht. Driehonderdvijftig woorden, een ruimte en de persoon die er zit, en geen enkel oordelend woord.

Plak je uitwerking hieronder, dan zie je meteen hoe je beschrijving scoort op de vier beoordelingscriteria. Je hoeft het niet meteen goed te doen, want niemand leest mee.

Meer oefenen? Bekijk het overzicht van alle schrijfoefeningen.