Marcel de Wit: “Mensen moeten denken: is dit nu echt gebeurd of niet?”

Marcel de Wit roept het elke dag: ‘Het leven is een grap, laten we erom lachen.’ Als oud-journalist schrijft hij wekelijks nieuwe verhalen over Delft. In dit interview vertelt hij over de korte vorm, personages zonder naam en spanning in een verhaal waarvan de afloop al bekend is.

Wat heb je uit je werk als voormalig journalist meegenomen naar je verhalen? 

Goed om je heen kijken, een neus voor nieuws en verhalen, altijd nieuwsgierig zijn en vragen blijven stellen. 

Sinds de pandemie deel je wekelijks Delftse verhalen op je blog, in plaats van te wachten op een nieuw boek. Waarom sinds de pandemie, en waarom wekelijks? 

Ik blog sinds september 2021, dus eigenlijk toen de pandemie op zo’n driekwart zat. De pandemie had er eigenlijk niet zo veel mee te maken. Ik had weer zin in een nieuwe serie verhalen.

Je woont bijna je hele leven in Delft. Hoe schrijf je telkens over dezelfde stad zonder dat het uitgekauwd raakt? 

Omdat ik hou van deze stad en ik elke dag wel iets zie waar ik een verhaal over zou kunnen schrijven. Ik woon in het historische centrum dus er gebeurt genoeg.

Ik zie dagelijks dingen voor mijn ogen gebeuren waarvan ik denk: hè? Vanmorgen nog zag ik een vrouw in de supermarkt een prullenbak naast de emballageband helemaal leeghalen. Er zaten plastic flesjes in die waren geweigerd door de emballage en dan flikkeren de mensen het maar weg.

De vrouw had totaal geen schaamte om even lekker door de prullenbak te graaien. In de supermarkt, gewoon binnen! De medewerker vond het allemaal best. Volgens hem ging de vrouw ze ergens anders inleveren.

Ja, dan word ik nieuwsgierig en daarom ga ik binnenkort een eigen draai geven aan deze gebeurtenis. 

Uit het dagboek van Marcel de Wit is deels autobiografisch. Hoe maak je van iets wat je zelf hebt meegemaakt een romanhoofdstuk? 

Door een alter ego – in dit geval Fred – op te voeren in het boek die vervolgens discussies aangaat met de hoofdpersoon.  
 

Uit het dagboek van Marcel de Wit gaat over het Feyenoord-seizoen 2016-2017, met de verloren kampioenswedstrijd tegen Excelsior op 7 mei en het kampioenschap een week later. Hoe schrijf je spanning in een verhaal waarvan elke Feyenoorder de afloop al kent? 

Door het spannend te laten zijn voor de hoofdpersoon en deze spanning in je tekst te laten doorklinken. En wellicht is het spannend voor lezers die het boek nog niet gelezen hebben en misschien – het is tenslotte alweer negen jaar geleden – de uitslag misschien toch niet kennen. Althans, zolang ze het voetbalseizoen 2016-2017 niet gaan googelen.

En wat dacht je van lezers die dit boek over vierhonderd jaar lezen en alle informatie over het jaar 2017 verloren is gegaan op de één of andere manier? Dan gaat er een wereld voor ze open. We lezen tenslotte ook boeken over de Tweede Wereldoorlog terwijl iedereen weet wie de oorlog heeft gewonnen. De vraag is wel: wie werd er tweede?

Veel van je personages worden alleen aangeduid met hun functie: de monteur, de opzichter, de medewerker van het onderzoeksbureau. Wat geeft dat een verhaal dat een naam het niet zou geven? 

Ik ken deze mensen niet eens van naam. Bovendien kent iedereen elkaar in deze stad en dan is het wel prettig als ze nog een beetje anoniem blijven. Bovendien laat ik op deze manier meer over aan de fantasie van de lezer. 

Zowel Autoluw en andere Delftse verhalen als Pindakaas bevat precies vijftig verhalen. Waarom dat aantal, en hoe kies je welke verhalen het halen?

Het idee van Autoluw is een aantal jaren voor mijn vijftigste verjaardag ontstaan. Ik wilde voor mijn vijftigste vijftig korte verhalen schrijven en uitgeven. Toen ik aan Pindakaas begon, heb ik dat aantal gewoon aangehouden.

Over Pindakaas is geschreven dat je verhalen ‘soms vrolijk uit de klauwen lopen’ en de lezer ‘in vertwijfeling achterlaten. Hoe zorg je ervoor dat die ontsporing vertwijfeling oproept?

Door een fictief verhaal te plaatsen in een bestaande omgeving. Ik zorg ervoor dat plaats en tijd kloppen als een bus maar dat het verhaal ‘schuurt’.

Mensen moeten denken: is dit nu echt gebeurd of niet? Hubert Lampo is daar een meester in. Hij is een exponent van wat we ‘magisch realisme’ noemen.

Twee verhalenbundels en een wekelijkse blog tegenover één roman: je schrijft meer korte vorm dan lange. Wat heeft de korte vorm voor jou dat een roman niet heeft? 

Ik ben graag to the point  en kom snel ter zake in een verhaal. En ik houd van een goede punchline. In een roman moet je op bladzijde 320 nog nadenken over wat je op bladzijde 1 geschreven hebt. Ik ben nu bezig met een novelle, een boek van circa 60 tot 70 bladzijden. Eens kijken hoe dat bevalt.

Welke schrijver heeft je het meest geleerd over schrijven, en waarom? 

Geen enkele. Ik blijf graag mezelf en authentiek. Al mag ik graag boeken lezen van Simon Carmiggelt,  Bob den Uyl en Maarten Biesheuvel. Ik ben nu bezig in Aleph van Paulo Coelho. Ook mooi.

Je zei eens: ‘Het leven is een grap, laten we erom lachen’. Hoe pakt die houding uit op de pagina? Wat zit er wel in een verhaal, en wat juist niet? 

Je zei eens? Ik roep het elke dag want het is mijn levensmotto. Daarom kun je eigenlijk om elk verhaal van mij wel lachen, droefheid is nauwelijks aan mij besteed.

Nou ja, ik schreef een keer een verhaal over een dooie  pimpelmees. Dat was dan wel weer zielig, maar ook mooi. Dan zie je hoe betrekkelijk het leven is. Je kunt zomaar dood neervallen, net als die pimpelmees.

Wat hoop je dat een lezer meeneemt uit jouw werk, en hoe stuur je daarop in een verhaal? 

Als de lezer regelmatig gniffelt tijdens het lezen van mijn boeken ben ik tevreden. Gelukkig hoor ik dat vaak van mijn lezers.